Greetings

ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ့ၾကပါေစ။

ဘယ္ေတ့ာျပန္ဆံုႏိုင္မယ္ ေရွးေဟာင္းေႏွာင္းျဖစ္ေတြ ျပန္ေျပာခြင့္ရႏိုင္မယ္လို႔ မွန္းဆလို႔ မရႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ဒီကမာၻၾကီးက ပိုျပီးက်ယ္ဝန္းလာ အလုပ္ေတြပိုရႈတ္လာ အသစ္အသစ္သင္စရာေတြက ေန႔တိုင္းေပၚေပၚလာလို႔ က်မတို႕မိသားစုရဲ႕ သတင္းလႊာမ်ားကို ၾကံဳၾကိဳက္သလို ဒီက ဒိဗစကၠဳ အတုနဲ႔ဘဲ ဝင္ၾကည့္ေတာ္မူၾကပါ။

အထူးသျဖင့္ အတူေနေသာ္လည္း အေဝးသို႔ အာရံုျပဳေနၾကရေသာ သားသမီးမ်ားကို မွာစရာရွိတာေတြကို ဒီကေနဘဲ ျမန္မာလို မွာထားလိုက္ပါတယ္။ သိပ္မၾကာခင္အခ်ိန္အတြင္းမွာ ျမန္မာဘာသာဟာလည္း အဂၤလိပ္လိုေျပာင္းလဲ ဖတ္ႏိုင္လာလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

Sunday, June 23, 2013

အင္တာနက္ႏွင့္ ဆင္ဆာ

အင္တာနက္သည္-
စာအုပ္၊ သတင္းစာ၊ ရုပ္ျမင္သံၾကားစေသာ စာနယ္ဇင္းတို႔ႏွင့္မတူ   တမူထူးျခားေသာ လူထုဆက္သြယ္ေရးစင္ျမင့္ျဖစ္သည္။

လူတစ္ဦးခ်င္း၏စြမ္းရည္ကို တေျပးညီျဖစ္လာေအာင္ ဆြဲတင္ ျမွင့္တင္ေပးႏိုင္ေသာ ၾကားခံဆက္သြယ္ေရး ေသြးေၾကာမလည္းျဖစ္သည္။

ၾကီးငယ္မေရြး လူသားအားလံုးအတြက္ ေလာကသံုးပါးကို သိျမင္ေစႏိုင္ေသာ တံခါးေပါက္တစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။  
     
ဤထူးျခားခ်က္မ်ားေၾကာင့္-
ဘယ္ေလာက္ေဝးေဝး နီးနီးေလးျဖစ္ေအာင္ အခ်ိန္ ေနရာတို႔ကို ရံႈ႕ႏိုင္စြမ္းရွိကာ အတူပူးေပါင္း ပါဝင္ သင္ယူ ေလ့က်င့္ ေျဖရွင္း ခံစားခြင့္ေပးေလသည္။

ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရး၊ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈတို႔တြင္ လူသားတို႔၏ အေတြးအေခၚ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တို႔ကို ကြဲျပား ေျပာင္းလဲ သြားေစႏိုင္စြမ္းလည္း ရွိေပသည္။

ဒီမိုကေရစီ၏ဖြားဖက္ေတာ္ျဖစ္ေသာ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္ သေဘာတရားႏွင့္  ဤလြတ္ေျမာက္ေသာနည္းပညာသည္ “သံုးတတ္လွ်င္ေဆး မသံုးတတ္လွ်င္ေဘး” ဟူေသာ သဘာဝတရားနိယာမအတြင္းမွာပင္ ရွိေသာေၾကာင့္ စားသံုးသူ၊ ထုတ္လုပ္သူ၊ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အစိုးရတို႔အၾကားတြင္ နစ္နာသူႏွင့္ တာဝန္ရွိသူတို႔မွာ မၾကာခဏဆိုသလိုပင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ခ်က္(၁)ကို အေျခခံ၍ အျငင္းပြားမႈမ်ား၊ တရားစြဲဆိုမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ရေပသည္။

အင္တာနက္သည္ အထိမ္းအခ်ဳပ္မရွိ ပြင့္လင္းျမင္သာလြန္းသျဖင့္ လူမသိေစခ်င္ေသာ မျမင္ေစခ်င္ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားတြင္မူကား ဆိပ္ကြယ္ရာမရ၊ မလံုျခံဳ၊ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေနေပေတာ့သည္။

စာနယ္ဇင္းဌာနမ်ားကဲ့သို႔ အယ္ဒီတာကတာဝန္ယူ၍ တည္းျဖတ္သင့္ မသင့္၊ အင္တာနက္ ဝန္ေဆာင္မႈကုမၸဏီက တာဝန္ရွိ မရွိ စသည္ျဖင့္ အျငင္းပြားေနၾကရေပသည္။

မည္သို႔ဆိုေစကာမူ ဥပေဒတစ္ခု ျပဌာန္းရန္မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၏ လြတ္လပ္ေရးေက်ညာစာတမ္းတြင္ပါရွိေသာ Life, liberty and the pursuit of happiness လူသားအားလံုးတို႔၏ ဘဝ အသက္ အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ လံုျခံဳခြင့္၊ လြတ္လပ္ခြင့္ ႏွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေပ်ာ္ရႊင္ခြင့္ကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေသာ ဥပေဒသည္သာလွ်င္ ျဖစ္ရမည္ဟု လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္အတြက္ ကန္႔ကြက္သူမ်ားရွိသကဲ့သို႔၊ တဖက္တြင္လည္း လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္သည္ အမ်ားျပည္သူ၏ အသက္ အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ လံုျခံဳခြင့္၊ လြတ္လပ္ခြင့္ ႏွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေပ်ာ္ရႊင္ခြင့္တို႔ကို ေႏွာင့္ယွက္ထိပါးလာလွ်င္မူကား သက္ဆိုင္ရာက ဥပေဒျပဳရေပေတာ့မည္ဟု ေထာက္ခံသူမ်ားလည္းရွိၾကေပသည္။

လူသားတို႔၏က်င့္ဝတ္ ဂုဏ္သိကၡာ၊ ဆင္ျခင္တံုတရားသည္သာလွ်င္ မိမိတို႔၏မူပိုင္ဥပေဒျဖစ္ေၾကာင္း၊ မိမိအတြင္းအဇၹဥပေဒကို မလိုက္နာႏိုင္ပါက ျပင္ပမွဥပေဒက ထိန္းခ်ဳပ္ေပးျခင္းခံရမည္မွာ ဓမၼတာျဖစ္ေၾကာင္း၊ လူသားဆင္ျခင္တံုတရားျမင့္မားေရးအတြက္ self reliant အတၱာဟိ အတၱေနာနာေထာ ကိစၥမ်ားကို ဥပေဒပညာရွင္မ်ား၊ ဒႆနိက ပညာရွင္မ်ားက တင္ျပ ေဆြးေႏြးေနၾကေပသည္။

ပြင့္လင္းခါစ ျမန္မာျပည္တြင္လည္း ဤျပႆနာကို ၾကိဳၾကားၾကိဳၾကား ၾကားေနရေပသည္။


က်မတို႔တြင္လည္း ဗုဒၶယဥ္ေက်းမႈမွ ဆင္းသက္လာေသာ လူတစ္ဦးခ်င္းက်င့္ဝတ္၊ မိသားစုအလိုက္က်င့္ဝတ္၊ အဖြဲ႕အစည္းအလိုက္က်င့္ဝတ္စသည္ျဖင့္ ရွိေပသည္။ ဤက်င့္ဝတ္မ်ားကို မေလးစား မလိုက္နာႏိုင္ပါက သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမွ ဥပေဒျပဳ၍ လိုက္နာေစျခင္းခံၾကရမည္မွာ မလြဲပါ။

Sunday, March 10, 2013

ျမန္မာ့လူ႕အခြင့္အေရးေန႔ (၃၊၉၊၂၀၁၃)

Burma Human Rights Day 3-9-2013

မေန႔က ျမန္မာ့လူ႕အခြင့္အေရးေန႔ အထိန္းအမွတ္ပြဲ သြားျဖစ္တယ္။
ကိုညြန္႕သန္းက ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ ပညာေရးတိုးတက္မႈအတြက္  Khan Academy https://www.khanacademy.org/ နဲ႔ မိတ္ဆက္ေပးဖို႕ စီမံကိန္းမွာ ျမန္မာဘာသာျပန္ လုပ္အားေပးေတြကို ဖိတ္ေခၚ ႏိႈးေဆာ္ပါတယ္။
Khan Academy က free online ပညာဒါနလုပ္ေပးေနတဲ့ ပရဟိတပညာေရးအဖြဲ႔တစ္ခုပါ။ မူလတန္းပညာကေန တကၠသိုလ္အဆင့္ထိ ဘာသာစံု ပညာမ်က္စိဖြင့္ေပးေနပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ သင္ခန္းစာေတြကို ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၀၀ေက်ာ္က အင္တာနက္ကတဆင့္ ပညာရည္ႏို႕ ေသာက္သံုးေနၾကရတာျဖစ္ျပီး သူရဲ႕ သင္ခန္းစာပို႕ခ်ခ်က္ ဗြီဒီယိုေတြဟာလည္း ဘာသာေပါင္းမ်ားစြာက ဘာသာျပန္ယူ အသံုးျပဳေနၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။

ကိုမင္းဇင္က ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရး အေျပာင္းအလဲကာလမွာ ခါတိုင္း တင္ျပေနၾကျဖစ္တဲ့ self-governance အျပင္ အေရးတၾကီး အာရံုစိုက္ရမဲ့ တပ္မေတာ္နဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ၾကား သေဘာတူညီ ရယူခ်က္ကို သံုးသပ္ျပပါတယ္။
တဆက္တည္းမွာပဲ ျဗိတိသွ်အုပ္စိုးမႈကေန လြတ္လပ္ေရးဆီသို႕ အေျပာင္းအလဲကာလမွာ အဆင့္ဆင့္ သေဘာတူညီခ်က္ေတြျဖစ္တဲ့ Aung San-Atlee Agreement 1947 http://burmastar1010.files.wordpress.com/2011/06/44172419-aungsan-atlee-agreement.pdf နဲ႔ NU-ATTLEE BURMA INDEPENDENCE AGREEMENT 1947 http://burmastar1010.files.wordpress.com/2011/06/nu-atlee-agreement.pdf
တို႔ကိုလည္း သတိရမိပါတယ္။
 NLD က ၂၀၁၅ ေအာင္ႏိုင္ေရးကိုသာ အာရံုစိုက္ေနျပီး ဒီသေဘာတူညီခ်က္ေတြကို မျပင္ဆင္ထားရင္ ေဒၚေအာင္ဆင္းစုၾကည္ က်န္းမာေရး တခုခုျဖစ္ခဲ့ေသာ္ တိုင္းျပည္အတြက္ ရင္ေလးစရာျဖစ္ေၾကာင္း ၁၉၉၀ ခုႏွစ္အေတြ႕အၾကံဳမ်ားကိုလည္း သတိေပး သံုးသပ္တင္ျပပါတယ္။

Professor Larry Diamond က path to Genuine Democracy ကို ရွင္းလင္းေျပာျပျပီး 2015 သည္ NLD ေအာင္ႏိုင္ေရးက အဓိကမဟုတ္ပဲ ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕ အႏွစ္သာရျဖစ္တဲ့ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုျခင္း တရားမွ်တျခင္း ႏိုင္ငံသားမ်ားပါဝင္ခြင့္ႏွင့္ ဥပေဒအရာတြင္ သာတူညီမွ်ျခင္း တို႔ကို ဦးတည္တဲ့ အခင္းအက်င္းေတြကို ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္္ႏိုင္ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း လာမယ့္ ၂ႏွစ္တာ ကာလမွာ ျပဳလုပ္ဖို႔ တိုက္တြန္း အၾကံျပဳပါတယ္။ http://www.journalofdemocracy.org/sites/default/files/17_23.4%20diamond%20(advance).pdf


တပ္မေတာ္နဲ႔ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုၾကားမွာ အျပန္အလွန္ အကာအကြယ္ေပးေသာ အာမခံေသာ စနစ္ system of mutual security တစ္ခုရွိရပါမယ္။ တနည္းေျပာရရင္ေတာ့  ကစားပြဲတစ္ခုအတြက္ လိုအပ္တဲ့ စည္းမ်ဥ္း rule of the game ရွိထားဖို႔ လိုေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

Pseudo democracy ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ဒီမိုကေရစီ တနည္း hybrid regime မွ ဒီမိုကေရစီသို႔ေျပာင္းလဲလာရန္ လိုအပ္ေသာ ညွိႏိုင္း ျပင္ဆင္မႈမ်ားကို ေဆြးေႏြး ေျပာျပပါတယ္။

၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုထဲက မူမမွန္ေသာ အခ်က္မ်ားကို ၂၀၁၅ခုမတုိင္မီမွာ ျပဳျပင္ရန္လိုေၾကာင္း-

·         တပ္မေတာ္ရဲ႕ ဗြီတိုအာဏာ
·         ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ ၂၅%တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ခန္႔အပ္ႏိုင္ခြင့္
·         ဝန္ၾကီးဌာန ၃ခုဟာ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္တင္ျပေသာ တပ္ကိုယ္စားလွယ္ထဲမွသာ ခန္႔ထားပိုင္ခြင့္
·         ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လံုျခံဳေရးေကာင္စီတြင္ေနရာ ၁၁မွာ ၆ေနရာက တပ္မေတာ္မွျဖစ္ျခင္း
·         ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား သမၼတျဖစ္ခြင့္မွ ပိတ္ပင္ေသာျပဌာန္းခ်က္
·         သမၼတေရြးခ်ယ္ပံု
·         အေရးေပၚအေျခအေနတြင္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ကို အာဏာမ်ားစြာေပးထားျခင္း
·         တပ္မေတာ္စီမံခန္႔ခြဲေရးအာဏာသည္ တပ္၏လက္ထဲတြင္သာရွိျခင္း
·         ႏိုင္ငံသားတို႔၏အေျခခံအခြင့္အေရးကို တိတိက်က်အဓိပါယ္မဖြင့္ဆိုထားျခင္း

ဒီအခ်က္ေတြကို မျပင္ႏိုင္ရင္ ႏိုင္ငံတကာက ပိတ္ဆို႔မႈေတြလည္း ရုတ္သိမ္းမွာ မဟုတ္ေၾကာင္း ေထာက္ျပပါတယ္။

လိုအပ္တဲ့အခင္းအက်င္းေတြကို ျပင္ဆင္ရန္ ဒီမိုကေရစီအေတြ႕အၾကံဳရွိေသာ အင္အားစု၊ လူလတ္တန္းစားအင္အားစု၊ အင္အားေကာင္းေသာ လူမႈေထာက္ကူျပဳအဖြဲ႕မ်ား၊ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေရးပါတီ အင္အားစုမ်ား၊ အခ်ိန္ႏွင့္ တေျပးညီ သတင္းေပးပို႕ႏိုင္ေသာ ေခတ္မီေသာ ဆက္သြယ္ေရးမ်ားလည္း လိုအပ္ေၾကာင္း။

ဒီမိုကေရစီအုတ္ျမစ္ခိုင္မာေရးမွာ proportional representation (PR) ကလည္း အေရးပါေၾကာင္း မဲအမ်ားဆံုးရသူက အစိုးရဖြဲ႕ျခင္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကိုလည္းေဆြးေႏြးျပပါတယ္။

ႏိုင္ငံသားမ်ားရဲ႕ ၾကားျမင္သုတရွိျခင္းဟာ အေရးပါေၾကာင္း
တပ္မေတာ္က ဂုဏ္သိကၡာရွိေသာ တပ္ျဖစ္ရန္ ျမွင့္တင္ေပးရန္လိုေၾကာင္း
ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းမ်ားရဲ႕ အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားဟာ မိမိေဒသဖြံ႕ျဖိဳးေရးအတြက္ အဓိပါယ္ရွိေသာလုပ္ပိုင္ခြင့္၊ သယံဇာတစီမံခန္႔ခြဲခြင့္၊ ယဥ္ေက်းမႈထိန္းသိမ္းခြင့္တို႔ ရွိရမွာျဖစ္ေၾကာင္း
အထူးသျဖင့္ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေဒၚစုၾကား ေစ့စပ္ညွိႏိႈင္းမႈေတြဟာ ႏႈတ္ကတိမဟုတ္ပဲ အခ်ိန္ကာလ၊ အဆင့္ဆင့္ပါဝင္ေသာ ၾကားကာလဖြဲ႕စီးအုပ္ခ်ဳပ္ပံုျဖင့္ သြားရန္လိုေၾကာင္း ေဆြးေႏြးျပပါတယ္။

ဝမ္းသာစရာသတင္းကေတာ့ Professor Larry Diamond က ေနာက္လတြင္ Stanford University မွ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အခမဲ့ ပညာဒါန Mass Online Open Course ဖြင့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းေကာင္းပါးပါတယ္။


အလားတူ Harvard University ကလည္း MOOC ဖြင့္ထားပါတယ္။

Saturday, November 17, 2012

ျမန္မာစစ္မ်က္ႏွာ (၂၁)


သေဘာထားျပည့္ဝသူ တပ္စုမႉး ဒုဗိုလ္ ယာမဒါ မိုတိုဟခ်ိ

၁၉၃၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လတြင္ ယာမဒါသည္ စစ္မႈထမ္းရန္ တပ္သားစုေဆာင္းရာသို႔ ေရာက္ရွိလာသည္။ ေျခလ်င္တပ္မ အမွတ္(၃၄) (ရွီဇုအိုက)၏တပ္ရင္းတြင္ ေထာက္ပို႔တပ္သားအျဖစ္ ရွန္ဟိုင္းစစ္ေျမျပင္ သို႔သြားေရာက္ခဲ့ရျပီး စစ္ပြဲၾကီးငယ္မ်ားစြာကို ႏႊဲလာခဲ့ရသူျဖစ္ေလသည္။

တပ္မဟာအမွတ္(၃)က တရုပ္ျပည္အလယ္ပိုင္း ေရကန္ေျမာက္ဖက္တြင္ ယာယီ ဌာနခ်ဳပ္အျဖစ္ တပ္စြဲထားခ်ိန္တြင္ ယာမဒါက ဝူဟန္(Wuhan) ျမိဳ႕ ေျမာက္ဖက္္ တပ္မဟာသို႔ ေရာက္ေနျပီး ျပန္တမ္းအရာရွိ အျဖစ္ ခန္႔ထားခံရသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ပထမအဆင့္ အရာရွိေလာင္းမ်ား(အနည္းဆံုး အလယ္တန္းေအာင္ျမင္ျပီး တပ္ေလ့က်င့္ေရးသင္တန္းေက်ာင္းမွ အဆင့္ ေအျဖင့္ ေအာင္ျမင္ထားျပီးသူ)စာေမးပြဲသို႔ ဝင္ေရာက္ေျဖဆိုရာ ေအာင္ျမင္ခဲ့ေလသည္။
ယေန႔ခတ္တြင္ ရွိေသာ အပိုေဆာင္းျပန္ေျဖျခင္း(supplement) မရွိရကား ဤ စစ္ေဆးမႈသည္မည္မွ်ခက္ခဲမည္ကို သိႏိုင္ေပသည္။ စစ္ေဆးမႈအျပီးတြင္ အေအာင္ အရံႈးကိုလည္း တလက္စတည္း ေၾကညာသည္။
သူသည္ နည္းဥပေဒမ်ားဘာသာရပ္ႏွင့္ သက္တမ္းရွည္ေသာ တပ္ရင္းၾကီးျဖစ္ရန္ အျခားေသာ ဘာသာရပ္ စစ္ေဆးမႈမ်ားကို ေျဖဆိုႏိုင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ တပ္ရင္းတပ္စုမႉးအဆင့္သို႔ ေရာက္ခဲ့သည္။
ဤသို႔ျဖင့္ ပထမအဆင့္ အရာရွိေလာင္းေအာင္ျပီးေနာက္ ျမန္မာျပည္တြင္ တပ္ရင္း(၃)၌ ဒုဗိုလ္ အဆင့္ျဖင့္ တပ္သားမ်ား၏ မြမ္းမံသင္တန္းဆရာ ျဖစ္လာသူျဖစ္သည္။

ယာမဒါႏွင့္ေတြ႕ဆံုျခင္း
ယာမဒါသည္ သီးျခားတပ္တြင္ တပ္သား၁၅ေယာက္ကို စုေဆာင္းႏိုင္သျဖင့္ တပ္ရင္းတြင္ တပ္စုမႉး၂ေယာက္ရွိသည့္အနက္ တစ္ေယာက္ျဖစ္လာေလသည္။ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ စေတြ႕စဥ္က သူ႕အေျခအေနျဖစ္သည္။ တပ္ရင္း၏အဖြဲ႕ဝင္တပ္သားထဲမွ တစ္ေယာက္ျဖစ္သည္မွစ၍ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏွစ္ေယာက္သည္ ေသြးရင္းသားရင္းပမာ ရင္းႏွီးသြားၾကကာ ေအးအတူ ပူအမွ် ဝမ္းသာစရာေရာ ပူေဆြးစရာမ်ားကိုပါ မွ်ေဝခံစားသည္အထိ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးခဲ့ၾကေလသည္။ ဤရင္းႏွီးမႈသည္ ယခုစာေရးသည့္ အခ်ိန္ထိ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ေက်ာ္ၾကာ တည္တံ့လွ်က္ရွိေနေပသည္။

ယာမဒါသည္လည္း ငယ္ရြယ္သူျဖစ္သည့္အေလွ်ာက္ သူ႕တြင္ အားသာခ်က္ အားနည္းခ်က္မ်ား ရွိေသာ္လည္း လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားကို ဦးေဆာင္ႏိုင္စြမ္းရွိေပသည္။ ၄င္းအျပင္ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ား ဒုကၡေရာက္ေစမည့္ စိတ္သေဘာထား အလွ်င္းမရွိေခ်။ ဥပမာ တပ္သားတစ္ေယာက္၏အမွားကို တပ္စုတစ္စုလံုး၌ တာဝန္ရွိသည္ဟူ၍ တပ္သားမ်ားကို ရိုက္ႏွက္ျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္းမ်ိဳးမလုပ္ေခ်။ အမွားျပဳလုပ္သူ တပ္သားကိုသာ အျပစ္က်ခံေစေလသည္။

ကာလၾကာလာသည္ႏွင့္အမွ် သာမန္ တပ္သားမ်ား၏ဘဝ ၾကီးစြာေသာ ဒုကၡမ်ားကိုခံစားခဲ့ဘူးသူ ျဖစ္သည့္အေလွ်ာက္ မိမိတပ္သားမ်ား၏ ခံစားခ်က္ကို နားလည္ စာနာခ်င္းျဖစ္ေပမည္။ ဤအတြက္ေၾကာင့္လည္း တပ္ရင္းတစ္ခုလံုးမွ တပ္သားမ်ား၏ ယံုၾကည္ေလးစားမႈကို ခံရေလသည္။

တခါက ခ်ီတက္ရာလမ္းခရီးတြင္  ရြာထဲမွ ၾကက္ဖ အေကာင္ၾကီးၾကီးမ်ားကို ရွာဝယ္ျပီး လွည္းျဖင့္တင္လာခဲ့သည္။ ၾကက္ပြဲျပဳလုပ္၍ ဤရြာမွ တံခြန္စိုက္ၾကက္ဖ ရွာမည္ဆိုေသာေၾကာင့္ ရြာမွလူမ်ားလည္း စခန္းခ်ရာသို႔ ေရာက္ခ် လာၾကေလသည္။ ရံႈးသည့္ၾကက္မ်ားက တပ္သားမ်ားအတြက္ အသားကင္ ဟင္းလ်ာျဖစ္မည္ဆိုေသာေၾကာင့္ တပ္သားမ်ားလည္း သေဘာက်ၾက၏။ ၾကက္မ်ားအတြက္မွာမူကား ေျပးမလြတ္ေသာ တိုက္ပြဲႏွင့္ ၾကံဳၾကရေလသည္။

တပ္သားမ်ားသည္ ပင္ပမ္းႏြမ္းလ်ေသာ ခ်ီတက္လာသည့္ ခရီးကို တဒဂၤ ေမ့ေပ်ာက္ခါ ည သန္းေခါင္ယံ တိုင္ေအာင္ ျမဴးေနခဲ့ၾကေလသည္။ မစားရေသာ္လည္း အျခားတပ္စုမွ တပ္သားမ်ားကလည္း ဤပြဲေၾကာင့္ အပ်င္းေျပကာ ေပ်ာ္ျမဴးၾကေလသည္။


ယာမဒါသည္ မည္သည့္အခ်ိန္က ေလ့လာလိုက္မွန္းမသိရပဲ ျမန္မာစကားကို တျဖည္းျဖည္း ကၽြမ္းက်င္လာကာ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ ေန႔စဥ္သံုး စကားမ်ားကို ေကာင္းစြာေျပာဆိုႏိုင္ေလသည္။ ဤအခ်က္သည္ မည္သူႏွင့္မွ မတူေသာ သူ၏ေန႔စဥ္ထူးျခားခ်က္ျဖစ္သည္။ ရမည္းသင္းတြင္ ၇၃ ဆံပင္ပံုစံကို ဖီး၍ အက် ႌႏွင့္ လံုခ်ည္ကိုဝတ္ထားပါက ျမန္မာလူမ်ိဳးႏွင့္ ခြဲမရေသာ သူ႕ကို ျမိဳ႕တြင္း၌ ဟိုဟိုဒီဒီ ေတြ႕ရတတ္ေပသည္။

“မာစတာ အမ်ားၾကီး ေကာင္းတယ္” ဟူေသာ အသံျဖင့္ သူ႕ကို ျပံဳးျပဳံၾကီး ႏႈတ္ခြန္းဆက္ၾကေသာ လူမ်ား ဝိုင္းဝိုင္းလည္ေနသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရတတ္သည္။
မ်ားမၾကာမီ ေဒသခံမ်ားက သူ႕ထံသို႔ ျပႆနာမ်ားကို ေဆြးေႏြး အၾကံဥာဏ္ ေတာင္းခံရန္ လာၾကသူ မ်ားျပားလာျပီး ဥာဏ္ပူေဇာ္ခကို ေက်းဇူးဆပ္ေသာအားျဖင့္ ေန႕စဥ္သံုးပစၥည္း လက္ေဆာင္မ်ားလည္း ယူလာၾကေလသည္။

လက္တြင္ ညိဳမဲေနေသာ လူကိုျမင္ေသာအခါ ကၽြန္ေတာ့္ဖက္သို႔လွည့္၍-
“ဆရာဝန္နဲ႔ စမ္းသပ္ၾကည့္ရင္ ေကာင္းမယ္ထင္တယ္”ဟုဆိုကာ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ကၽြန္ေတာ့္ကို အကူအညီေတာင္းေလသည္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း မျငင္းသာႏိုင္ေတာ့ဘဲ ဤကဲ့သို႕ ေသာ ေစတနာ့ဝန္ထမ္း အျဖစ္မ်ိဳး မၾကာမၾကာ ၾကံဳရေလသည္။

တခါက အမ်ိဳးသမီးေရာဂါႏွင့္ပတ္သက္၍ စမ္းသပ္စစ္ေဆးရမည့္ လူနာသည္ လူရြယ္အမ်ိဳးသား ျဖစ္ေနေလသည္။ သားဖြားျခင္းႏွင့္ဆိုင္ေသာေရာဂါဟု ၾကားရေသာေၾကာင့္ လူနာသည္ အမ်ိဳးသမီးဟု ထင္မိတာ မွားေနေလသည္။
ျမန္မာျပည္တြင္ ဖိုမဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ ကူးစက္လာေသာေရာဂါကို သားဖြားမီးယပ္ေရာဂါတြင္ ထည့္သြင္းထားပံုရေလသည္။ ဤလူနာသည္ ဖိုမဆက္ဆံေရးႏွင့္ မဆိုင္ေခ်။ သားဖြားလမ္းေၾကာင္း ပံုမမွန္ရျခင္းမွာ နာတာရွည္ေရာဂါေၾကာင့္ ဒူးတြင္ ေယာင္ေနျပီး ေကြး၍မရဘဲ ျဖတ္ထုတ္ရန္မွလြဲ၍ အေကာင္းျပန္ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ေခ်။

ရမည္းသင္းတြင္ျဖစ္သည္။ တစ္ေန႔တြင္ အမွတ္(၆)တပ္ခြဲမွ ဗိုလ္အအိုးခိ သည္ ယာမဒါထံသို႔ အလည္အပတ္ေရာက္လာကာ-
“ဒီေန႔ ေစ်းထဲမွာ မိန္းခေလးေခ်ာေခ်ာေလး တစ္ေယာက္ေတြ႕ခဲ့တယ္။ အဲဒီမိန္းခေလးကို ပံုၾကမ္းဆြဲခ်င္လို႔။ ခင္ဗ်ား အဲဒီမိန္းခေလးကို ကိုယ္ဟန္ျပေပးလို႔ ရမလားလို႔ ေမးေပးႏိုင္မလား။”ဟုဆိုကာ အမည္လည္းမသိ လိပ္စာလည္းမသိေသာ ကိစၥကို အကူအညီေတာင္း ေလသည္။


ရက္အနည္းငယ္ၾကာျပီးေနာက္ ယာမဒါႏွင့္ ဗိုလ္အအိုးအိတို႔ ေစ်းဝယ္ထြက္ၾကရာ အခန္႔သင့္ပင္ ထိုမိန္းခေလးကို မိသားစုႏွင့္အတူ ေတြ႕ရေလသည္။ ကျပာကယာပင္ ထိုမိန္းခေလးကို ဗိုလ္အအိုးခိ၏ဆႏၵကို ေျပာျပေလရာ ခ်က္ခ်င္းပင္ လက္ခံလိုက္ေလသည္။ ဗိုလ္အအိုးခိသည္ ပန္းခ်ီႏွင့္ပတ္သက္၍ ထိုမိန္းခေလးကို ပံုၾကမ္းေရးဆြဲစဥ္အခ်ိန္က အေပ်ာ္ထမ္းအဆင့္သာ ရွိေသးသည္။ တပ္စခန္းတြင္ အခ်ိန္အားရသည့္အခါတိုင္း ျမန္မာျပည္ရႈခင္းမ်ားကို ေရးဆြဲစုေဆာင္းထားတတ္ျပီး အလြန္လက္ရာေျမာက္ေသာပံုမ်ားျဖစ္၍ ျမင္ရသူတိုင္း အငမ္းမရ လိုခ်င္မက္ေမာၾကေလသည္။

ယာမဒါသည္ ပတ္တေရာင္ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ သင္တန္းဆရာအျဖစ္ တာဝန္ေပးခံရျပီး အေရွ႕ဖက္ ေဒသသို႔ ထြက္ခြါရေလသည္။ ထိုေဒသတြင္ ေျမမ်က္ႏွာျပင္အေျခအေနမ်ားကို လွည့္လည္ၾကည့္ရႈရေလရာ ျမိဳ႕ႏွင့္ေဝးကြာေသာေနရာတြင္ သပ္ရပ္လွပေသာ အိမ္တစ္လံုးကိုေတြ႕ရေလသည္။ ထိုအိမ္ကို သစ္ပင္ၾကီးမ်ားက အုပ္ဆိုင္းလွ်က္ အျပင္မွ အပူလိႈင္းမ်ားဒဏ္ကို အကာအကြယ္ေပးထားေလသည္။ ထိုအိမ္သည္ မျပဳျပင္မထိမ္းသိမ္းႏိုင္ေတာ့ေသာ အေနအထားတြင္ရွိျပီး မိဖႏွင့္ သားသမီး အပါအဝင္ မိသားစု ၅ေယာက္ေနထိုင္ၾကေလသည္။ ယာမဒါကို ပ်ဴငွာစြာဆီးၾကိဳၾကျပီး မိသားစုအားလံုးက ဧည့္ဝတ္ျပဳၾကသည္ဟုဆို၏။
ထိုအခါမွစ၍ ယာမဒါက အၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ သမီးပ်ိဳရွိေသာအိမ္သို႔ အလည္အပတ္ သြားေသာေၾကာင့္ သူမအေပၚတြင္ ခ်စ္ခင္တြယ္တာစိတ္ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ေလသည္။
သူမနာမည္က ခင္ေလး၊ အသက္က၂၀၊ သဘာဝအတိုင္း ပင္ကိုယ္ေခ်ာသူျဖစ္သည္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ယာမဒါက ေခၚလြန္းသျဖင့္ ထိုအိမ္သို႔ ၃ေခါက္ခန္႔ ေရာက္ဖူးေလသည္။ ေဘးလူမ်ားကၾကည့္လွ်င္ပင္ သူမ၏မ်က္လံုးမ်ားက ယာမဒါကို ႏွစ္သက္သည့္ အေရာင္မ်ားျဖင့္ တဖိတ္ဖိတ္ေတာက္ေနသည္ကို ေတြ႕ရေလသည္။
သူ႕သေဘာထားကိုေမးၾကည့္ေတာ့-
“သူ႕ရဲ႕ၾကင္နာတဲ့မ်က္လံုး၊ နက္ေမွာင္ရွည္လ်ားတဲ့ဆံပင္၊ ခ်စ္စရာႏႈတ္ခမ္း၊ ရႈိက္ဖိုၾကီးငယ္ အသြယ္သြယ္ေတြက အပူပိုင္းေဒသရဲ႕ အလွတပါးကို ေဖာ္ျပေနတာေတာ့ အမွန္ပဲ။”
ငယ္ရြယ္ေသာ ယာမဒါရဲ႕ ႏွလံုးေသြးလည္ပတ္မႈေတြဟာ ဆူပြက္ေနမွာ ေသခ်ာေပသည္။

မာလာယုေရလက္ၾကားတြင္ စစ္ေရးအေျခအေနမလွေသာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ တပ္သည္ ခ်ီတက္ရန္ အမိန္႔ရထားျပီးျဖစ္ေလသည္။ ၁၉၄၃ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလလည္တြင္ တပ္ရင္းသည္ ရမည္းသင္းမွခြါ၍ ရခိုင္ရိုးမဆီသို႔ ထြက္ခြါ လာၾကရေလသည္။
ဤသတင္းကိုၾကားသိရေသာ ခင္ေလးသည္ မိမိခံစားရခ်က္ကို စာေရး၍ ေအာက္ေဖာ္ျပပါျမန္မာ သီခ်င္းႏွင့္အတူ သူမ၏နက္ေမွာင္ ရွည္လ်ားေသာ ဆံပင္ကိုပါျဖတ္၍ ထည့္ေပးလိုက္ေလသည္။
ဤသီခ်င္းသည္ ျမန္မာျပည္တြင္ မိမိႏွစ္သက္သည့္ ခ်စ္သူေမာင္ကို ရည္ရြယ္၍ ဖြဲ႕ဆိုထားေသာသီခ်င္းျဖစ္သည္ဟူသတတ္။